Η σχέση σώματος & εικόνας — πώς βλέπουμε τον εαυτό μας μέσα από το σώμα μας

Το σώμα μας είναι η πρώτη εικόνα του εαυτού που «βλέπουμε» και που παρουσιάζουμε στον κόσμο. Είναι ο καθρέφτης μέσα από τον οποίο διαμορφώνεται —συνειδητά ή ασυνείδητα— η αυτοαντίληψή μας. Το πώς αισθανόμαστε για την εμφάνισή μας, πώς νιώθουμε «μέσα» στο σώμα μας και πώς το φροντίζουμε, επηρεάζει άμεσα τη σχέση που έχουμε με τον εαυτό μας.

Σε έναν κόσμο που συχνά προβάλλει εξιδανικευμένα σώματα, μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα και την κουλτούρα της εικόνας, μπορεί να είναι δύσκολο να διατηρήσουμε μια ουσιαστική και φροντιστική επαφή με το σώμα μας. Αντί να νιώθουμε σύνδεση, νιώθουμε αποστροφή. Αντί να παρατηρούμε, κρίνουμε. Κι έτσι, η εικόνα του σώματος γίνεται βάρος αντί για γέφυρα προς τον εαυτό.

Η αυτοεκτίμηση ξεκινά από το πώς νιώθουμε στο σώμα μας

Η αυτοεκτίμηση δεν είναι απλώς ένα νοητικό σχήμα. Είναι σωματικό βίωμα. Όταν αισθανόμαστε καλά με το σώμα μας —όχι επειδή είναι «τέλειο», αλλά επειδή είναι δικό μας, ανθρώπινο και ζωντανό— νιώθουμε περισσότερη εμπιστοσύνη στον εαυτό μας. Αντίθετα, όταν έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε το σώμα μέσα από φίλτρα αυστηρότητας, ντροπής ή απόρριψης, η αυτοεκτίμηση γίνεται εύθραυστη.

Η σχέση με το σώμα ξεκινά από μικρή ηλικία. Τις περισσότερες φορές διαμορφώνεται από το πώς μας κοίταζαν, τι μας έλεγαν, πώς μας άγγιζαν. Οι εμπειρίες αυτές χαράσσονται στη μνήμη του σώματος και μεταφράζονται, αργότερα, σε εσωτερικό διάλογο: «Δεν είμαι αρκετός», «Πρέπει να αλλάξω», «Δεν αξίζω να με βλέπουν».

Το σώμα μας δεν είναι εικόνα — είναι εμπειρία

Το σώμα μας δεν είναι απλώς μια εικόνα στον καθρέφτη. Είναι ένα σύστημα που αισθάνεται, θυμάται, αντιδρά και ζητά. Είναι ο χώρος μέσα από τον οποίο βιώνουμε τον κόσμο και τους άλλους.

Συχνά, όταν αποσυνδεόμαστε από το σώμα, αρχίζουμε να το αντιμετωπίζουμε ως «αντικείμενο» που χρειάζεται βελτίωση. Μπαίνουμε σε έναν φαύλο κύκλο σύγκρισης, αυτοκριτικής και αυστηρότητας.

Αλλά η αλήθεια είναι πως η σχέση με το σώμα δεν αλλάζει με απότομες μεταμορφώσεις ή αυστηρές απαιτήσεις. Αλλάζει όταν αρχίσουμε να το ακούμε — να παρατηρούμε την ένταση στους ώμους, την αναπνοή όταν φοβόμαστε, το βάρος όταν στεναχωριόμαστε. Όταν αρχίζουμε να δίνουμε χώρο στην εμπειρία και όχι μόνο στην εικόνα.

Τα social media και η "τέλεια" εικόνα

Σήμερα, η επαφή μας με την εικόνα επηρεάζεται καθημερινά από τα social media. Το Instagram, το TikTok, ακόμα και το LinkedIn, προβάλλουν σώματα «επιτυχημένα», «γυμνασμένα», «κανονικά» — δημιουργώντας άτυπα πρότυπα για το πώς πρέπει να μοιάζουμε.

Αυτό ενισχύει τη σύγκριση. Το βλέμμα μας γίνεται αυστηρό, όχι μόνο προς τον εαυτό αλλά και προς τους άλλους. Και πολλές φορές, χωρίς να το καταλάβουμε, περιορίζουμε τις επιλογές μας, τις σχέσεις μας ή τη χαρά μας, επειδή νιώθουμε ότι «δεν είμαστε αρκετά καλοί».

Πώς μπορούμε να καλλιεργήσουμε μια πιο φροντιστική σχέση με το σώμα μας

Δεν χρειάζεται να αγαπάμε το σώμα μας κάθε στιγμή — αλλά χρειάζεται να μπορούμε να το ακούμε και να το σεβόμαστε.

Μικρές πρακτικές:

• Αναπνοή με επίγνωση: Τρία λεπτά κάθε μέρα όπου φέρνεις προσοχή στο σώμα χωρίς να το κρίνεις.

• Άγγιγμα με πρόθεση: Να βάλεις τα χέρια σου στο στήθος ή την κοιλιά και να αναπνεύσεις — σαν μια χειρονομία φροντίδας.

• Αποδοχή χωρίς στόχο: Αντί να πιέζεις το σώμα να γίνει κάτι άλλο, ρώτα τι χρειάζεται αυτή τη στιγμή.

• Κίνηση με αίσθημα: Όχι για να "κάψεις", αλλά για να νιώσεις. Χορός, περπάτημα, διατάσεις — ό,τι σου ταιριάζει.

Η συμβολή της σωματικής ψυχοθεραπείας

Η σωματική ψυχοθεραπεία βλέπει το σώμα όχι ως αντικείμενο, αλλά ως συνεργάτη στην αυτογνωσία και τη θεραπεία. Μέσα από τεχνικές που περιλαμβάνουν την αναπνοή, τη γείωση και την παρατήρηση, ενισχύεται η αίσθηση εσωτερικής ασφάλειας και εμπιστοσύνης.

Μέσα σε έναν ασφαλή χώρο, μπορούμε να επαναπροσεγγίσουμε το σώμα όχι ως πρόβλημα, αλλά ως φορέα νοήματος — ένα σώμα που έχει ζήσει και έχει κάτι να μας πει.