Όρια και σώμα, πώς μαθαίνουμε να λέμε όχι

Το «όχι» δεν είναι απλώς μια λέξη. Είναι μια στάση, μια εσωτερική επιλογή που έχει τις ρίζες της βαθιά μέσα στο σώμα. Πολλές φορές, πριν καν διαμορφωθεί μια σκέψη, το σώμα μας έχει ήδη νιώσει αν κάτι μας δυσκολεύει, μας ξεπερνά ή παραβιάζει τον προσωπικό μας χώρο.

Το σώμα γνωρίζει τα όρια πριν τα σκεφτούμε

Ένα σφίξιμο στο στομάχι. Ένας κόμπος στον λαιμό. Ένα βήμα πίσω, πριν μιλήσουμε. Το σώμα μάς ειδοποιεί όταν κάτι δεν είναι ασφαλές — και όμως, συχνά έχουμε μάθει να αγνοούμε αυτά τα σημάδια.Μπορεί να πούμε «ναι» ενώ όλο μας το σώμα φωνάζει «όχι».

Αυτό δεν σημαίνει πως είμαστε αδύναμοι. Σημαίνει πως μεγαλώσαμε με εμπειρίες όπου το «όχι» ίσως δεν ήταν αποδεκτό. Ίσως έφερνε απόρριψη, θυμό ή ντροπή. Έτσι, μάθαμε να το καταπίνουμε — και μαζί του, να καταπίνουμε και το ίδιο μας το σώμα.

Τα όρια δεν είναι μόνο προς τους άλλους — είναι και προς τον εαυτό

Το να βάζουμε όρια δεν σημαίνει μόνο να λέμε «όχι» σε ό,τι μας δυσκολεύει. Σημαίνει και να λέμε «ναι» στον εαυτό μας: στο δικαίωμα να ξεκουραστούμε, να απομακρυνθούμε από τοξικές σχέσεις, να ακυρώσουμε ένα ραντεβού χωρίς ενοχές, να διεκδικήσουμε χώρο και φροντίδα.

Κάθε φορά που ακούμε το σώμα και του δίνουμε σημασία, κάνουμε ένα μικρό βήμα προς τη θεμελίωση ορίων. Όρια που δεν είναι άκαμπτα τείχη, αλλά σχήματα φροντίδας.

Πώς το σώμα μας «διδάσκει» το όριο

Μέσα από την ψυχοθεραπευτική διαδικασία— και ιδιαίτερα στη σωματική ψυχοθεραπεία — μπορούμε να παρατηρήσουμε πώς το σώμα βάζει ή χάνει το όριο:

• Σωματική ένταση όταν δεν μπορούμε να πούμε «όχι»

• Υπόγεια κόπωση όταν λέμε συνεχώς «ναι»

• Ανακούφιση μετά από μια έκφραση αυθεντικότητας

Το σώμα θυμάται τις φορές που παραβιαστήκαμε — αλλά επίσης μπορεί να μάθει ξανά τι σημαίνει ασφάλεια, τι σημαίνει «μέχρι εδώ».

Μαθαίνεται το «όχι»;

Ναι. Μαθαίνεται.

Μαθαίνουμε να λέμε όχι:

• Όταν παρατηρούμε πώς αισθανόμαστε σε κάθε αλληλεπίδραση

• Όταν δίνουμε χώρο στην αναπνοή μας και δεν βιαζόμαστε να απαντήσουμε

• Όταν επιτρέπουμε στον εαυτό μας να μην είναι πάντα διαθέσιμος

• Όταν τιμάμε τα όρια των άλλων και των δικών μας

Και, κυρίως, όταν νιώθουμε ότι το σώμα μας είναι ασφαλές να εκφράσει το «όχι» — χωρίς να το φοβόμαστε ή να το κουβαλάμε ως ενοχή.

Το «όχι» δεν είναι απόρριψη. Είναι σύνδεση με τον εαυτό.Είναι μια πράξη αυτοφροντίδας που ξεκινά από τη σχέση με το σώμα — και επεκτείνεται σε όλες τις πλευρές της ζωής μας.Όσο πιο ξεκάθαρα ακούμε το σώμα μας, τόσο πιο καθαρά χαράσσουμε τα όριά μας.